Het oude jaar zit erop, tijd voor iets nieuws… maar dan net iets anders…

Het voornemen
Een nieuw jaar, met nieuwe kansen en veel goede voornemens. Zo beginnen de meeste van ons het nieuwe jaar. Dit jaar gaan we alles anders doen, om er vervolgens een paar maanden later achter te komen dat het toch een beetje meer van hetzelfde lijkt te zijn. Doet dit je denken aan Groundhog Day? Het zit zo in ons systeem ingebakken, dat zelfs onze tijd  erop is ingericht. Minuten, uren, dagen, weken, maanden en jaren lopen af en beginnen iedere keer weer helemaal opnieuw. Alles loopt af en bouwt zichzelf weer ‘als vanouds’ op. ‘The circle of life’; cyclisch dus. Echt grote veranderingen maken we maar een paar keer in ons leven en die beslissingen zijn meestal niet rond de jaarwisseling genomen, maar komen ‘op je pad’. En toch… toch maken we die voornemens weer ieder jaar, want wie hoopt er nou niet op het winnende lot uit de miljoenenloterij?

Mijn Cirkel
Zo ook ik. Ik ga komend jaar de dingen ook anders doen heb ik besloten. Ieder jaar opnieuw heb ik het voornemen om uit die cirkel te stappen en ‘m’n eigen weg in te slaan’. Ik ben er alleen achter gekomen dat die cirkel helemaal geen echte cirkel is en er dus ook niet uit te stappen valt. Hoe kan een cirkel ouder worden, leren, veranderen, kortom zich ontwikkelen? Dat gaat niet vanzelf; je moet er iets voor doen. En wat is het nut van dat ontwikkelen wanneer ‘alles’ hetzelfde blijft? Hoe zijn veranderingen te verklaren, wanneer een systeem als een cyclus werkt en dus eigenlijk hetzelfde zou moeten blijven.

Het antwoord zit hem in hoe we tegen die cirkel aankijken. Van boven lijkt het een mooie ronde vorm en representeert het precies de cyclische gedachte. Je begint, neemt een paar stappen en je bent ‘rond’, dus klaar. Wanneer het zo simpel was, dan hadden we ondertussen allemaal wel onze doelstellingen bereikt en konden we onder een palmboom van een heerlijk gekoelde cocktail genieten. Helaas… de realiteit is iets weerbarstiger en wordt mooi samengevat in een gedicht wat we denk ik allemaal wel (deels) kennen:

Als ik blijf kijken zoals ik altijd heb gekeken
Blijf ik denken zoals ik altijd al dacht

Als ik blijf denken zoals ik altijd heb gedacht
Blijf ik geloven zoals ik altijd heb geloofd

Als ik blijf geloven zoals ik altijd heb geloofd
Blijf ik doen zoals ik altijd heb gedaan

Als ik blijf doen zoals ik altijd heb gedaan
Blijft mij overkomen wat mij altijd overkomt

Maar als ik mijn ogen sluit en voel mijn ware zelf van binnen
Dan kom ik deze cirkel uit en kan ik steeds opnieuw beginnen.

Ontwikkeling suggereert iets meer, iets anders en, niet als minste, iedere keer opnieuw iets anders. Die cirkel is er dus wèl, maar representeert op zijn beurt iets anders. Dus moet ik er op een andere manier naar kijken.

Anders Kijken
Anders naar een cirkel kijken betekent dat ik die cirkel (of ik, dat is om het even) moet bewegen. Een cirkel kantelen levert weinig op: deze is van zichzelf namelijk plat (2 dimensioneel) en heel veel anders kan ik er niet mee, of ik moet de integriteit van de cirkel proberen te veranderen. Dat wil ik niet, want dat is niet anders kijken, maar manipuleren, wat me te veel riekt naar te snel ‘de dingen anders willen doen’ en is dus meer van hetzelfde (oude wijn in nieuwe zakken). Maar wat nu als die cirkel geen cirkel is? Immers, de cirkel ontwikkelt zich! Met deze eigenschap de cirkel kantelen levert ineens een heel ander beeld op: het is geen plat figuur meer, maar wordt ineens een spiraal. De integriteit van dat wat er is blijft in tact, maar verschuift met iedere cyclus. Hé, da’s cyclisch, maar net iets anders. Vreemd genoeg hebben we hier in de Nederlandse taal geen goed woord voor, anders dan het zelfstandig naamwoord ‘spiraal’. “Spiralistisch, spiralisch, spiraliteit”, geen van deze woorden komt voor in de van Dale. Dat verklaart wellicht waarom we ‘cyclisch’ gebruiken, terwijl dat toch echt een andere betekenis heeft (periode gekenmerkt door dezelfde soort gebeurtenissen). Wat is taal toch bepalend voor hoe we dingen zien (maar dat terzijde).

Een Spiraal dus
Wanneer je een spiraal bestijgt ga je dus wel degelijk cyclussen door, kom je steeds op hetzelfde punt, maar steeds op een ander niveau, net zolang tot de lucht te ijl wordt om te ademen (the sky is the limit, of je moet hulpmiddelen inschakelen òf Superman heten, maar ook dat terzijde). Er zit dus voortgang in, maar ook routine. En dat lijkt er meer op: het leven, ons leven, is veel routine met meestal een beetje voortgang. Die voortgang is de stijging in de spiraal en wordt bepaald door de doelstellingen die je jezelf stelt. Hoe stijl deze spiraal is hangt per geval af van hoe goed je kunt ‘klimmen’. En daar zit de grote crux. Wanneer een doelstelling te moeilijk is, te groot, te complex, te langdurig of om welke reden dan ook niet zondermeer haalbaar is, dan loopt een cirkel vast. Ja, je kunt iedere keer opnieuw beginnen, maar dezelfde cirkel levert hetzelfde resultaat. Het is een beetje als je eigen staart opeten; op een gegeven moment kom je echt niet verder, hetgeen overigens een erg goed moment om is te stoppen met eten (maar ook dat weer terzijde).

Een cirkel is maar een enkele cyclus, terwijl het realiseren van doelstellingen vaak veel beter gaat wanneer je deze opdeelt in meerdere cyclussen (rondgangen). Kleinere stapjes, of tussenresultaten dus! Het mooie daarvan is dat de spiraal die je aanlegt er iedere keer weer iets anders uitziet, maar nog steeds een spiraal is en van de bovenkant een cirkel. Je kunt spiralen creëren van verschillende kleuren, verschillende lengtes, verschillende rondgangen en zelfs verschillende buigingen (google voor de lol maar eens afbeeldingen op de termen [ spiral spring]).

spiral

En dus?
Dit klinkt allemaal wellicht wat theoretisch, maar is eigenlijk wat we al jaren in projectmatig werken proberen te verkondigen. Deel je doelstelling op in realistische en haalbare stappen (beheersbaarheid), zodat je tussentijds beter kunt bijsturen op je project (even simplistisch geformuleerd). Iedere stap is een stap richting je doelstelling (de bovenkant van je spiraal). Mislukt een cyclus, dan hoef je niet alles opnieuw te doen, maar kun je gewoon de stap herhalen. Daarnaast geldt dat je dat wat goed is wilt behouden en daarop voort wilt borduren. Eigenlijk heel logisch.

Toch, om de een of andere vage reden, schrijf ik voor mijn voornemens (of welke doelstellingen dan ook) thuis nooit een projectplan. Sterker nog, ik begin gewoon met het eindresultaat in mijn hoofd (foei :-)! Gek genoeg verandert er dan ook weinig. Na een enthousiast begin merk ik meestal rond maart-april dat ik weer dezelfde dingen doe die ik deed. Tegen de zomervakantie is er maar weinig meer over van mijn voornemens en is het weer ‘Business as Usual’. Groundhog day dus (voor diegenen die de film nog nooit gezien hebben: ga hem kijken; Steve Murray in een glansrol).

Anders kijken dus, met de doelstelling in het achterhoofd. Eigenlijk is het niets anders dan hetzelfde willen, maar beseffen dat je niet van de kelder ineens op de zolder kunt komen.

Dat maakt voornemens ineens iets anders. Het biedt veel meer mogelijkheden, minder stress en veel meer flexibiliteit (probeer maar eens een veer uit een ballpoint te buigen of te rekken en probeer hetzelfde eens met een ring). Het maakt grote ombuigingen een stuk eenvoudiger.

Mijn voornemens
Dezelfde goede voornemens dus, maar met een andere kijk. Een kijk die blijvend is, maar wel stap voor stap.

Meer mogelijkheden en blijvende veranderingen betekenen ook op zakelijk gebied een verschuiving van de focus. De spiraal waar ik ingestapt ben is de combinatie tussen duurzaamheid en (mijn vakgebied) projectmanagement. Duurzaam projectmanagement gaat voor mij over het besparen van energie op veel verschillende vlakken. Het gaat over de daadwerkelijke (ontwikkeling van) balans tussen People, Planet en Profit, maar dan in de context van projecten.

‘People’ gaat over de juiste mensen op de juiste plek, een leefbare omgang (leven en laten leven), over respect voor elkaar en elkaars omgeving, over drijfveren. Mensen die leren en laten leren, gunnen en gegund worden. Duurzaam projectmanagement is Teamwork, maar dan net iets anders.

‘Planet’ gaat over dat wat we bijdragen aan ons (eco-) systeem. Dat gaat niet alléén over ‘groen’ en over het uitputten van bronnen (resources), maar gaat ook over de relatie met het systeem waarin we leven en werken.
Het nieuwe werken dus, maar dan net iets anders.

‘Profit’ betekent winst, dus dat ‘het iets moet opleveren’. Het gaat over het voortbestaan van bedrijven, gezinnen en mensen. Over eerlijk zaken doen en duurzame business modellen. Transparant, duidelijk en vanuit een bijdrage. Geven en nemen èn nemen en geven. De meest duurzame manier om winst te vermenigvuldigen is door deze te delen. Niet met iedereen, want dat kan niet, maar met hen die een duurzame bijdrage leveren aan diezelfde winst.
Duurzaam delen dus.

Duurzaam projectmanagement gaat niet alleen over veranderen, maar meer over het verbeteren van dat wat we doen. Het gaat dus ook over het behouden van dat wat goed is, want;

Dat wat goed is draagt bij
Dat wat bijdraagt levert op
Dat wat oplevert blijft
Dat wat blijft is duurzaam
Dat wat duurzaam is is goed
Dat wat goed is draagt bij

Dit betekent ook op een andere manier, maar wel vanuit dezelfde drijfveer naar mijn vakgebied kijken (een kwartslag draaien). Dezelfde dingen blijven doen, maar dan net iets anders: Eerst de goede dingen doen, dan de dingen goed doen (en daarna pas blijven doen)!

Mijn goede voornemen is dan ook om komend jaar hetzelfde te blijven doen, maar dan net iets anders. Over duurzaam projectmanagement is veel, te veel, over te schrijven en te ontdekken. Te veel voor nu in ieder geval. Het is dan ook mijn voornemen om hier komend jaar meer over te schrijven op dit blog.

Ik wens jullie het allerbeste toe voor 2014 en met veel duurzame projecten.

P.S. De eerste duurzame opdracht krijgt een bijzonder mooi fotoboek kado: de AARDE vanuit de hemel van Yann Arthus-Bertrand.

de Aarde vanuit de hemel

de Aarde vanuit de hemel

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>